Hartawan wanita Vietnam mulakan rayuan hukuman mati pengubahan wang haram AS$17.7b

BANDAR HO CHI MINH: Hartawan hartanah Vietnam, Truong My Lan, memulakan proses rayuan terhadap sabitan kesalahan pengubahan wang haram pada 25 Mac, tiga bulan selepas beliau gagal mencabar hukuman mati yang dikenakan dalam kes penipuan kewangan berprofil tinggi.

Truong, yang pernah mengendalikan empayar hartanah Van Thinh Phat Group, telah dijatuhi hukuman mati pada April 2024 selepas didapati bersalah menyeleweng dana dari Saigon Commercial Bank (SCB) bernilai AS$27 bilion ($36.1 bilion).

Walaupun rayuan terhadap sabitan itu ditolak, mahkamah memutuskan hukuman mati itu boleh digugurkan sekiranya beliau memulangkan tiga perempat daripada jumlah kerugian.
Kini, wanita berusia 68 tahun itu mencabar sabitan dalam perbicaraan kedua pada Oktober 2024, yang menyaksikan beliau dijatuhi hukuman penjara seumur hidup atas tiga lagi kesalahan jenayah ekonomi besar.

Truong kelihatan tenang dan berbual mesra dengan pegawai polis ketika menunggu perbicaraan bermula di Mahkamah Rakyat Ho Chi Minh City pada 25 Mac. Keadaan itu amat berbeza berbanding suasana tegang semasa perbicaraan pertamanya pada 2024.

Turut hadir ialah anak saudaranya, yang sebelum ini dijatuhi hukuman penjara lima tahun atas kesalahan memperdaya dalam pemilikan harta. Beliau duduk di belakang Truong, dikawal dua pegawai keselamatan.

Ini merupakan kali pertama Truong hadir tanpa kehadiran suaminya, Chu Nap Kee, yang tidak membuat rayuan terhadap hukuman penjara dua tahun kerana pengubahan wang haram yang dijatuhkan pada Oktober lalu.

Menurut laporan media rasmi Vietnam, prosiding rayuan dijangka berlangsung sehingga 21 April dan dikendalikan oleh lapan peguam bela mewakili Truong.

Dalam kes terbaharu ini, Truong didapati bersalah mengubah wang haram berjumlah AS$17.7 bilion serta melakukan transaksi lintas sempadan secara haram membabitkan AS$4.5 bilion. Dia juga disabitkan dengan penipuan bon bernilai AS$1.2 bilion.

Mahkamah menegaskan bahawa beliau merupakan “dalang utama” yang menggunakan taktik kompleks dan sistematik dalam menjalankan kegiatan tersebut, serta menyebabkan kesan buruk yang amat besar kepada ekonomi negara.

Selain Truong, seramai 33 individu lain turut dijatuhi hukuman penjara antara dua hingga 23 tahun dalam kes berkaitan. Daripada jumlah itu, 27 telah mengemukakan rayuan terhadap hukuman mereka.

Dalam perbicaraan pertamanya April lalu, pendakwa raya mendedahkan bahawa jumlah kerugian akibat penyelewengan dana SCB oleh Truong dan konconya mencecah AS$27 bilion — kira-kira enam peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) Vietnam pada tahun 2023.

Walaupun secara rasmi Truong hanya memiliki lima peratus saham SCB, mahkamah mendedahkan bahawa dia mengawal lebih 90 peratus daripada bank itu melalui rangkaian keluarga, rakan dan kakitangan.

Penemuan ini menyebabkan ramai pelabur, termasuk rakyat biasa yang menyimpan dana mereka di SCB, mengalami kerugian besar. Kes ini turut mencetuskan protes awam — sesuatu yang jarang berlaku dalam negara komunis seperti Vietnam.

“Mahkamah memandang serius kes ini kerana kesan kewangan dan sosialnya sangat meluas, dengan ribuan keluarga kehilangan simpanan mereka,” kata seorang peguam dari Ho Chi Minh City yang mengikuti kes ini.

“Rayuan ini akan menjadi ujian bukan sahaja kepada sistem kehakiman, tetapi juga kepada kepercayaan rakyat terhadap integriti institusi kewangan di negara ini,” tambahnya.
Truong tidak memberikan sebarang kenyataan kepada media, namun salah seorang peguam belanya berkata:
“Kami komited membuktikan bahawa anak guam kami layak mendapat pengurangan hukuman atas kerjasamanya dengan pihak berkuasa dan kesediaannya memulangkan aset.” - Agensi berita