Apabila menyebut tentang ‘ibu’, apa yang terlintas di fikiran kita ialah sosok insan yang sentiasa ikhlas dalam menjalani tanggungjawabnya mengasuh, melindungi dan sanggup berkorban demi anak-anaknya.
Namun dalam bahasa Melayu, maksud ‘ibu’ lebih daripada sekadar itu.
Menurut Kamus Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP), ‘ibu’ boleh ditakrifkan sebagai sesebuah pusat (untuk merujuk kepada tempat atau bahagian yang menjadi tumpuan dan penyatuan); sesuatu yang utama (atau yang terpenting); dan bahagian yang asas (atau pokok kepada sesuatu yang besar).
Mari kita lihat istilah yang mengandungi kekata ‘ibu’ dalam mencerminkan makna-makna ini.
Istilah contoh bagi ‘ibu’ sebagai sebuah pusat ialah ‘ibu kota’.
Ibu kota merupakan pusat pemerintahan dan pentadbiran sesebuah negara.
Di sinilah dasar-dasar digubal, keputusan penting ditentukan dan hala tuju negara dirancang.
Banyak syarikat berbilang negara dan pelaburan asing berpusat di sini dan menjadikan ibu kota sebagai penggerak dalam pembangunan negara.
Oleh yang demikian, tidak hairanlah ibu kota sering diibaratkan sebagai ‘jantung negara’ kerana peranannya dalam memastikan kelangsungan hidup dan kesejahteraan rakyat.
Peranan ini sama dengan kedudukan seorang ibu dalam keluarga – menjadi pusat segala urusan harian, daripada penyediaan makanan sehingga pengurusan jadual, menjadi penyelesai masalah dan pendukung emosi – agar keperluan setiap ahli keluarganya dipenuhi.
Ibu roti adalah salah satu istilah yang menggunakan kata ‘ibu’ untuk menggambarkan ia sebagai bahan utama dalam pembuatan roti.
Ia bertindak sebagai agen penaik yang menyebabkan doh mengembang dan menghasilkan roti bertekstur lembut dan gebu.
Ibarat ibu roti, seorang ibu turut membantu dalam mengembangkan potensi anak-anak melalui bimbingan dan sokongan emosi yang berterusan.
Dengan curahan kasih sayang yang tidak berbelah bahagi, seorang anak mampu membesar menjadi insan yang cerdas, sihat dan berakhlak mulia, sama seperti hasil roti yang sempurna disebabkan ibu roti.
Satu lagi istilah yang mengandungi kekata ‘ibu’ untuk merujuk sebagai sesuatu yang utama ialah ‘rumah ibu’.
Dalam seni bina rumah tradisional Melayu, rumah ibu ialah ruang utama untuk ahli keluarga berkumpul dan menghubungkan bahagian-bahagian rumah yang lain.
Ini turut mencerminkan peranan seorang ibu sebagai nadi penghubung dalam menyatukan ahli keluarga agar suasana di rumah sentiasa harmoni.
Selain itu, ‘ibu’ turut bermaksud bahagian asas dan salah satu istilah contoh yang menunjukkan takrifan ini ialah ‘ibu tangga’.
Ibu tangga merupakan struktur asas yang perlu didirikan dahulu sebelum anak tangga boleh dipasang.
Seorang ibu boleh dilihat umpama ibu tangga, menjadi tunjang kepada setiap langkah yang diambil oleh anaknya dalam perjalanan menuju kejayaan.
Tanpa sokongan ibu, anak mungkin kehilangan kekuatan untuk bangkit saat menghadapi ujian.
Peranan seorang ibu ialah menjadi penyokong setia yang mungkin tidak selalu terlihat di hadapan, tetapi sentiasa ada di belakang, sebagai sumber kekuatan untuk anaknya terus melangkah, satu demi satu anak tangga, hingga ke puncak kejayaan.
Terdapat juga istilah yang menggunakan kata ‘ibu’ sebagai unsur personifikasi.
Misalnya, istilah ‘ibu pertiwi’.
‘Pertiwi’ berasal daripada perkataan Sanskrit yang membawa takrifan bumi.
Tempat di bumi (negara) yang kita dilahirkan, telah diberikan personifikasi ‘ibu’ untuk menggambarkan di situlah kita mendapat perlindungan, pendidikan, keselesaan serta tempat semua impian kita dapat direalisasikan, sebagaimana peranan seorang ibu dalam membesarkan anaknya.
Perkataan ‘ibu’ bukan sahaja merujuk kepada wanita yang melahirkan kita, bahkan turut membawa maksud lain iaitu, yang utama; yang asas; dan pusat bagi sesebuah tempat.
Akhir kalam, dalam setiap bangsa, termasuk budaya Melayu sendiri, kedudukan seorang ibu amat dimuliakan serta dihormati.
Sebagai anak, kita harus selalu menabur bakti kepada ibu sebagai penghargaan atas segala kasih sayang dan pengorbanan mereka selama ini.


Anda ada maklumat mengenai sesuatu berita menarik?
E-mel: bhnews@sph.com.sg